lustrumfeest
  • Nederlands
  • English

Inspirerende denkers

Een lezingenreeks in samenwerking met Studium Generale Groningen.
Onderzoekers staan op de schouders van reuzen: grote, originele denkers die een rijke inspiratiebron zijn. Drie internationale toponderzoekers geven een nieuwe kijk op grote vragen, en worden ingeleid door een Groningse vakgenoot.

Bruno Latour

Bruno Latour over de complexe relatie van kennis en geloof
met een inleiding van godsdienstwetenschapper Kocku von Stuckrad
Maandag 12 mei 2014 | 20.00 - 21.30 uur| Nieuwe Kerk, Groningen | Engelstalig

De relatie tussen ‘wetenschap’ en ‘geloof’ gaat gepaard met woorden als rivaliteit en strijd. Het ene begrip sluit automatisch het andere uit. Maar deze twee tegenstrijdige termen zijn allebei een product van kennisregimes die deze tweedeling zelf hebben gecreëerd. Wetenschapsfilosoof en -antropoloog Bruno Latour is één van de meest invloedrijke denkers op gebied van de wetenschapssociologie, benadert het onderwerp vanuit een nieuwe invalshoek. Hij kijkt naar de complexe verhoudingen tussen religieuze ingewijden (‘gelovigen’) en hun goden. Is het mogelijk om deze relatie op een genuanceerde manier te beschrijven, in plaats van dat we vasthouden aan de dichotomie tussen wetenshap en geloof? Biedt een meer pluralistische opvatting van deze termen een oplossing voor religieuze conflicten en oorlogen?

Abram de Swaan

Abram de Swaan over massamoord in de twintigste eeuw
met een inleiding van socioloog Arie Glebbeek
Dinsdag 20 mei 2014 | 20.00 - 21.30 uur | Aletta Jacobshal, Zernike Campus, Groningen

De nazimoord op de Joden en op zoveel andere mensen was een absoluut dieptepunt in de geschiedenis, maar grootschalige uitroeiing komt veel vaker voor. Hoe komen mensen tot zulke gruweldaden? De meest gangbare verklaring, in de psychologie en in de geschiedschrijving, en ook in de volksmond, luidt: de massamoordenaars zijn gewone mensen, zoals jij en ik, en in een genocidale situatie zouden we wellicht hetzelfde hebben gedaan. ‘De banaliteit van het kwaad’, zoals de toonaangevende filosofe Hannah Arendt het noemde. Volgens De Swaan ligt het niet zo simpel. Het is eerder een maatschappelijk proces van ‘compartimentalisering’: van toenemende scheiding van partijen, verhevigd door een actief regiem, versterkt door scheidslijnen in het alledaagse leven en een steeds sterkere innerlijke beleving van het onderscheid. Er zijn - minstens - vier typen van massale vernietiging te onderscheiden, en elk type trekt een ander soort daders.
Abram de Swaan is een van de meest invloedrijke sociologen en essayisten van Nederland.

Martin Rees

Martin Rees over de oorsprong en de toekomst van het heelal
met een inleiding van Saleem Zaroubi (Engelstalig)
Woensdag 4 juni 2014 | 20.00 - 21.30 uur | Aletta Jacobshal, Zernike Campus, Groningen

Astronomen hebben enorme vooruitgang geboekt in hun onderzoek naar het universum. Ruimteschepen bezoeken andere planeten binnen ons zonnestelsel en verkennen bijzondere, aparte werelden. Maar wat er nu precies gebeurde direct na de oerknal is nog steeds onduidelijk. Met nieuwe experimenten als ESA’s Planck Observatory en BICEP2 op de Zuidpool proberen wetenschappers te ontdekken hoe het heelal er uitzag direct na de oerknal. Dat leidt tot nieuwe vragen: hoe verbazingwekkend is het dat natuurwetten zorgen voor het ontstaan van structuur en complexiteit? Is de ruimte misschien nog uitgebreider dan het gebied dat onze telescopen kunnen waarnemen? Zijn we wellicht onderdeel van een multiversum, in plaats van een universum?
Martin John Rees is Astronomer Royal en hoogleraar Kosmologie en Astronomie aan de universiteit van Cambridge.